نويسنده حسنات است ، و فرشته سمت چپ نويسنده سيئات ، و فرشته اول فرمانده فرشته دوم است ، هنگامى كه انسان عمل نيكى انجام دهد ، فرشته سمت راست ده برابر مىنويسد ، و هنگامى كه عمل بدى از او سر زند ، و فرشته سمت چپ مىخواهد آن را بنويسد ، فرشته اول مىگويد : عجله مكن . لذا او هفت ساعت به تاخير مىاندازد ، اگر پشيمان شد و توبه كرد چيزى نمىنويسد ، و اگر توبه نكرد تنها يك گناه براى او مىنويسد » ( 1 ) .
و نيز از روايات بر مىآيد كه بعد از مردن انسان مؤمن ، آنها مىگويند پروردگارا ! بنده ات را قبض روح كردى ، ماموريت ما كجاست ؟
مىفرمايد : آسمان من مملو از فرشتگان من است كه پيوسته مرا عبادت مىكنند ، و زمينى نيز مملو از خلق مطيع است ، شما به سوى قبر بندهام برويد و در آنجا تسبيح و تكبير و تهليل گوئيد ، و آن را تا روز قيامت در دفتر حسنات بندهام بنويسيد « ! ( 2 ) .
در روايت ديگرى آمده است كه پيامبر ص فرمود : « هر مسلمانى بيمار مىشود خداوند به فرشتگان حافظ اعمال او مىگويد ما دام كه او بيمار است ، اعمالى را كه در حال صحت انجام مىداده براى او بنويسيد ، سپس پيامبر ص افزود :
من مرض او سافر كتب اللَّه تعالى له ما كان يعمل صحيحا مقيما :
« كسى كه بيمار شود يا مسافرت كند خداوند همان اعمالى را كه در حال صحت و در حضر انجام مىداد براى او مىنويسد » ( 3 ) .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ج 9 صفحه 144 .
( 2 ) همان مدرك .
( 3 ) « روح المعانى » جلد 26 صفحه 165 ( ذيل آيات مورد بحث ) همين مضمون در كتاب « كافى » از امام صادق ( ع ) نيز نقل شده است ( بحار الانوار جلد 59 صفحه 187 روايات 34 و 35 ) .