جمله * ( وَما لَها مِنْ فُرُوجٍ ) * ( هيچ شكافى در آن نيست ) يا به معنى عدم وجود نقص و عيب و ناموزونى است ، چنان كه بعضى از مفسران گفتهاند ، و يا به معنى عدم وجود شكاف در خصوص آسمانى است كه اطراف زمين را احاطه كرده ، و جو زمين ناميده مىشود ، و به گفته قرآن « سقف محفوظى » است ( انبياء - 32 ) كه راه را بر سنگهاى آسمانى كه به طور مداوم با سرعت سر سام آورى به سوى زمين مىآيد مىبندد ، و قبل از وصول به سطح زمين آنها را آتش مىزند و خاكستر مىكند ، و همچنين از اشعههاى كيهانى زيانبخش ممانعت به عمل مىآورد .
و گرنه آسمان به معنى محل ستارگان يك فضاى خالى است كه اين كرات در آن شناورند .
در اينجا احتمال سومى نيز وجود دارد و آن اينكه جمله بالا اشاره به نظريه وجود « اتر » ( اثير ) باشد ، مطابق اين نظريه تمام عالم هستى و فواصل ستارگان پر است از ماده اى بى رنگ و بى وزن به نام « اتر » كه حامل امواج نور است و آن را از نقطه اى به نقطه ديگر منتقل مىكند ، طبق اين نظريه هيچ شكاف و فرجه اى در تمام عالم آفرينش نيست ، و سيارات و ثوابت در « اتر » غوطه ورند .
البته اين سه تفسير با هم منافاتى ندارند ، هر چند تفسير سوم كه متكى به فرضيه اتر مىباشد قابل اعتماد نيست ، چون موضوع اتر از نظر دانشمندان هنوز به طور قطع ثابت نشده است .
سپس به عظمت آفرينش زمين پرداخته مىافزايد : « و زمين را گسترش داديم و در آن كوههاى عظيمى افكنديم ، و در آن از هر نوع و از هر جفت گياه بهجتانگيز رويانديم » ( * ( وَالأَرْضَ مَدَدْناها وَأَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 234
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٤