« ولى آنها حق را هنگامى كه به سراغشان آمد تكذيب كردند » ( * ( بَلْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ ) * ) .
يعنى آنها آگاهانه منكر حق شدهاند ، و گرنه گرد و غبارى بر چهره حق نيست ، و چنان كه در آيات بعد مىآيد آنها صحنه معاد را با چشم خود مكرر در اين دنيا مىبينند و جاى شك و ترديد ندارد .
لذا در پايان آيه مىافزايد : « چون آنها در مقام تكذيب بر آمدهاند پيوسته ضد و نقيض مىگويند ، در كار خود متحيرند و در امور مختلط گرفتارند » ( * ( فَهُمْ فِي أَمْرٍ مَرِيجٍ ) * ) .
گاه پيامبر ص را مجنون مىخوانند ، گاه كاهن ، و گاه شاعر .
گاه مىگويند : سخنان او « اساطير الاولين » است .
گاه مىگويند : « بشرى به او تعليم مىدهد » ! گاه نفوذ كلماتش را نوعى « سحر » مىدانند .
و گاه مدعى مىشوند ما هم مثل آن مىتوانيم بياوريم ! اين پراكنده گوئيها نشان مىدهد كه حق را دريافتهاند ، و به دنبال بهانه جويى هستند و لذا هرگز روى يك حرف نمىايستند .
« مريج » از ماده « مرج » ( بر وزن حرج ) به معنى امر « مختلط و مشوش و مشتبه » است ، و لذا به زمينى كه گياهان مختلف و فراوان در آن روئيده « مرج » ( مرتع ) گفته مىشود .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 231
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣١