مىآفريند وَاتَّقُوا اللَّه وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّه ( بقره - 282 ) .
و نيز « نيكى » و « تقوى » را قرين هم مىشمرد ، وَتَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوى .
و « عدالت » را قرين « تقوى » ذكر مىكند : اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى .
اكنون بايد ديد حقيقت تقوى اين سرمايه بزرگ معنوى و اين بزرگترين افتخار انسان با اينهمه امتيازات چيست ؟
قرآن اشاراتى دارد كه پرده از روى حقيقت تقوى بر مىدارد : در آيات متعددى جاى تقوى را « قلب » مىشمرد ، از جمله مىفرمايد :
أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّه قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى : « آنها كه صداى خود را در برابر رسول خدا ص پائين مىآورند و رعايت ادب مىكنند كسانى هستند كه خداوند قلوبشان را براى پذيرش تقوى آزموده است » ( حجرات - 3 ) .
قرآن ، « تقوى » را نقطه مقابل « فجور » ذكر كرده ، چنان كه در آيه 8 سوره شمس مىخوانيم : فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها : « خداوند انسان را آفريد و راه فجور و تقوى را به او نشان داد » .
قرآن هر عملى را كه از روح اخلاص و ايمان و نيت پاك سرچشمه گرفته باشد بر اساس « تقوى » مىشمرد ، چنان كه در آيه 108 سوره توبه در باره مسجد « قبا » كه منافقان مسجد « ضرار » را در مقابل آن ساختند مىفرمايد :
لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيه : « مسجدى كه از روز نخست بر شالوده تقوى باشد شايسته تر است كه در آن نماز بخوانى » .
از مجموع اين آيات به خوبى استفاده مىشود كه « تقوى » همان احساس مسئوليت و تعهدى است كه به دنبال رسوخ ايمان در قلب بر وجود انسان حاكم مىشود و او را از « فجور » و گناه باز مىدارد ، به نيكى و پاكى و عدالت دعوت مىكند ، اعمال آدمى را خالص و فكر و نيت او را از آلودگيها مىشويد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 204
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٤