و تعبير به « مرده » به خاطر آن است كه « غيبت » در غياب افراد صورت مىگيرد ، كه همچون مردگان قادر بر دفاع از خويشتن نيستند .
و اين ناجوانمردانه ترين ستمى است كه ممكن است انسان در باره برادر خود روا دارد .
آرى اين تشبيه بيانگر زشتى فوق العاده غيبت و گناه عظيم آن است .
در روايات اسلامى - چنان كه خواهد آمد - نيز اهميت فوق العاده اى به مساله « غيبت » داده شده است ، و كمتر گناهى است كه مجازات آن از نظر اسلام تا اين حد سنگين باشد .
و از آنجا كه ممكن است افرادى آلوده به بعضى از اين گناهان سه گانه باشند و با شنيدن اين آيات متنبه شوند ، و در صدد جبران بر آيند در پايان آيه راه را به روى آنها گشوده ، مىفرمايد : « تقواى الهى ، پيشه كنيد و از خدا بترسيد كه خداوند توبه پذير و مهربان است » ( * ( وَاتَّقُوا اللَّه إِنَّ اللَّه تَوَّابٌ رَحِيمٌ ) * ) .
نخست بايد روح تقوا و خدا ترسى زنده شود ، و به دنبال آن توبه از گناه صورت گيرد ، تا لطف و رحمت الهى شامل حال آنها شود .
نكتهها :
1 - امنيت كامل و همه جانبه اجتماعى
دستورهاى ششگانه اى كه در دو آيه فوق مطرح شده ( نهى از سخريه ، و عيبجويى ، و القاب زشت ، و گمان بد ، و تجسس ، و غيبت ) هر گاه به طور كامل در يك جامعه پياده شود آبرو و حيثيت افراد جامعه را از هر نظر بيمه مىكند ، نه كسى مىتواند به عنوان خود برتربينى ديگران را وسيله تفريح و سخريه قرار دهد ، و نه مىتواند زبان به عيبجويى اين و آن بگشايد ، و نه با القاب زشت