و نيز گفتهاند جمله « * ( وَلا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً ) * » در باره دو نفر از اصحاب رسول اللَّه ص است كه رفيقشان « سلمان » را غيبت كردند ، زيرا او را خدمت پيامبر ص فرستاده بودند تا غذايى براى آنها بياورد ، پيامبر ص سلمان را سراغ « اسامة بن زيد » كه مسئول « بيت المال » بود فرستاد ، « اسامه » گفت :
الان چيزى ندارم ، آن دو نفر از « اسامه » غيبت كردند و گفتند : او بخل ورزيده و در باره « سلمان » گفتند : اگر او را به سراغ چاه سميحه ( چاه پر آبى بود ) بفرستيم آب آن فروكش خواهد كرد ! سپس خودشان به راه افتادند تا نزد « اسامه » بيايند ، و در باره موضوع كار خود تجسس كنند ، پيامبر ص فرمود من آثار خوردن گوشت در دهان شما مىبينم ، عرض كردند : اى رسول خدا ما امروز مطلقا گوشت نخوردهايم ! فرمود : آرى گوشت « سلمان » و « اسامه » را مىخورديد ، آيه نازل شد و مسلمانان را از غيبت نهى كرد ( 1 ) .
استهزاء ، بد گمانى ، غيبت ، تجسس ، و القاب زشت ممنوع !
از آنجا كه قرآن مجيد در اين سوره به ساختن جامعه اسلامى بر اساس معيارهاى اخلاقى پرداخته ، پس از بحث در باره وظائف مسلمانان در مورد نزاع و مخاصمه گروههاى مختلف اسلامى در آيات مورد بحث به شرح قسمتى از ريشههاى اين اختلافات پرداخته تا با قطع آنها اختلافات نيز بر چيده شود ، و درگيرى و نزاع پايان گيرد .
در هر يك از دو آيه فوق به سه قسمت از امورى كه مىتواند جرقه اى براى روشن كردن آتش جنگ و اختلاف باشد با تعبيراتى صريح و گويا پرداخته .
هامش
( 1 ) « تفسير مجمع البيان » جلد 9 صفحه 135 - « قرطبى » نيز در تفسير خود اين شان نزول را با تفاوتى نقل كرده است .