گرفته شده ( اساور نيز جمع جمع است ) .
در آيه بعد قرآن به نكته لطيفى اشاره مىكند ، و آن اينكه : فرعون از واقعيت امر چندان غافل نبود ، و به بىاعتبارى اين ارزشها كم و بيش توجه داشت ، ولى « او قوم خود را تحميق كرد ، و عقول آنها را سبك شمرد و از وى اطاعت كردند » ! ( * ( فَاسْتَخَفَّ قَوْمَه فَأَطاعُوه ) * ) .
اصولا راه و رسم همه حكومتهاى جبار و فاسد اين است كه براى ادامه خودكامگى بايد مردم را در سطح پائينى از فكر و انديشه نگهدارند ، و با انواع وسائل آنها را تحميق كنند ، آنها را در يك حال بيخبرى از واقعيتها فرو برند و ارزشهاى دروغين را جانشين ارزشهاى راستين كنند ، و دائما آنها را نسبتا به واقعيتها شستشوى مغزى دهند .
چرا كه بيدار شدن ملتها و آگاهى و رشد فكرى ملتها بزرگترين دشمن حكومتهاى خودكامه و شيطانى است كه با تمام قوا با آن مبارزه مىكنند ! اين شيوه فرعونى يعنى استخفاف عقول با شدت هر چه تمامتر در عصر و زمان ما بر همه جوامع فاسد حاكم است ، اگر فرعون براى نيل به اين هدف وسائل محدودى در اختيار داشت طاغوتيان امروز با استفاده از وسائل ارتباط جمعى ، مطبوعات ، فرستندههاى راديو تلويزيونى ، و انواع فيلمها ، و حتى ورزش در شكل انحرافى ، و ابداع انواع مدهاى مسخره ، به استخفاف عقول ملتها مىپردازند ، تا در بيخبرى كامل فرو روند و از آنها اطاعت كنند ، به همين دليل دانشمندان و متعهدان دينى كه خط فكرى و مكتبى انبيا را تداوم مىبخشند وظيفه سنگين در مبارزه با برنامه « استخفاف عقول » بر عهده دارند كه از مهمترين وظائف آنها است .
جالب اينكه آيه فوق را با اين جمله تكميل و پايان مىدهد « آنها گروهى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 88
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٨