سپس مىافزايد : آنها را به عذابها و مجازاتهاى هشدار دهنده گرفتار نموديم شايد بيدار شوند و به راه حق بازگردند « ( * ( وَأَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ) * ) .
خشكسالى و قحطى و كمبود ميوهها چنان كه در آيه 130 سوره اعراف آمده ، وَلَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ به سراغ آنها آمد .
گاه رنگ آب نيل به « رنگ خون » درآمد كه نه براى شرب قابل استفاده بود ، و نه براى كشاورزى ، و گاه آفات نباتى غلات آنها را نابود كرد .
اين حوادث تلخ و دردناك گر چه موقتا آنها را بيدار مىكرد و دست به دامن موسى مىزدند هنگامى كه طوفان حادثه فرو مىنشست همه چيز را به دست فراموشى مىسپردند و موسى را آماج انواع تيرهاى تهمت قرار مىدادند .
چنان كه در آيه بعد مىخوانيم : « آنها گفتند اى ساحر ! پروردگارت را به عهدى كه با تو كرده است بخوان ، تا ما را از اين درد و رنج و بلا و مصيبت رهايى بخشد ، و مطمئن باش كه ما راه هدايت را پيش خواهيم گرفت » ! ( * ( وَقالُوا يا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنا رَبَّكَ بِما عَهِدَ عِنْدَكَ إِنَّنا لَمُهْتَدُونَ ) * ) .
چه تعبير عجيبى ؟ از يك سو ساحرش مىخوانند ، و از سوى ديگر براى رفع بلا دست به دامنش مىزنند ! و از سوى سوم به او وعده قبول هدايت مىدهند ! و عدم تناسب اين امور سه گانه در ظاهر با يكديگر ، سبب تفسيرهاى گوناگونى شده است :
بعضى گفتهاند « ساحر » در اينجا به معنى « عالم » است ، چرا كه در آن زمان و مخصوصا در محيط مصر ساحران را محترم مىشمردند ، و به عنوان دانشمندانى به آنها مىنگريستند .
بعضى احتمال دادهاند سحر در اينجا به معنى انجام يك كار مهم است ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 80
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٠