است ، زيرا تنها كسى كه پروردگار جهانيان است و مالك و مربى آنها است شايسته عبوديت است ، نه مخلوقات محتاج و نيازمندى همچون فراعنه و بتها ! اكنون ببينيم اولين برخورد فرعون و فرعونيان با دلائل منطقى و معجزات روشن موسى چه بود ؟ قرآن در آيه بعد مىگويد : « هنگامى كه موسى با آيات ما به سراغ آنها آمد همگى از آن مىخنديدند » ( * ( فَلَمَّا جاءَهُمْ بِآياتِنا إِذا هُمْ مِنْها يَضْحَكُونَ ) * ) .
اين نخستين برخورد همه طاغوتها و جاهلان مستكبر در برابر رهبران راستين است ، جدى نگرفتن دعوت و دلائل آنها ، و همه را به سخريه و مضحكه پاسخ گفتن ، تا به ديگران بفهمانند كه اصلا دعوت آنها قابل بررسى و مطالعه و جوابگويى نيست ، و ارزش يك برخورد جدى را ندارد .
اما ما براى اتمام حجت آيات خود را يكى بعد از ديگرى فرستاديم « و هيچ آيه اى و معجزه اى به آنها نشان نمىداديم مگر اينكه از ديگرى بزرگتر و مهمتر بود » ( * ( وَما نُرِيهِمْ مِنْ آيَةٍ إِلَّا هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِها ) * ) ( 1 ) .
خلاصه نشانههاى خود را كه هر يك از ديگر مهمتر و گوياتر و كوبنده تر بود به آنها ارائه داديم ، تا هيچ بهانه اى براى آنها باقى نماند ، و از مركب غرور و نخوت و خودخواهى پياده شوند .
و به اين ترتيب بعد از معجزه « عصا » و « يد بيضا » معجزات « طوفان » و « جراد » و « قمل » و « ضفادع » و غير اينها ( 2 ) را به آنها نشان داديم .
هامش
( 1 ) تعبير به « اخت » ( خواهر ) در لغت عرب به معنى همرديف و همسنخ است ، مانند دو خواهر نسبت به يك ديگر .
( 2 ) شرح معجزات نهگانه موسى بن عمران در ذيل آيه 101 سوره اسراء ( جلد 12 صفحه 309 ) آمده است .