مىگفت ، در آيات مورد بحث ، روى سخن را ، به پيامبر گرامى اسلام ص كرده ، اين گروه را شديدا تهديد و پيامبر ص را تسلى و آرامش خاطر مىبخشد مىفرمايد : « هر گاه تو را از ميان آنها ببريم ، حتما از آنها انتقام خواهيم گرفت و مجازاتشان مىكنيم » ! ( * ( فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ) * ) .
منظور از بردن پيامبر ص از ميان آن قوم ، خواه وفات پيامبر ص باشد و يا هجرت او از مكه به مدينه ، در هر حال اشاره به اين است كه اگر تو هم شاهد و ناظر نباشى ، و آنها به راه خود هم چنان ادامه دهند ما شديدا آنها را مجازات مىكنيم ، چرا كه « انتقام » در اصل به معنى مجازات و كيفر دادن است ، هر چند از آيات متعدد ديگرى كه در همين معنى در قرآن نازل شده استفاده مىشود كه منظور از بردن پيامبر ص وفات او است ، چنان كه در آيه 46 سوره يونس آمده است : وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِي نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللَّه شَهِيدٌ عَلى ما يَفْعَلُونَ : « اگر ما پاره اى از مجازاتهايى را كه به آنها وعده دادهايم در حال حياتت به تو نشان دهيم يا تو را از دنيا ببريم و آنها را نبينى ، در هر حال بازگشتشان به سوى خداست و خداوند گواه اعمالى است كه آنها انجام مىدهند .
همين معنى در سوره رعد آيه 40 ، و سوره غافر آيه 77 نيز آمده است ، و به اين ترتيب تفسير آيه به مساله هجرت مناسب به نظر نمىرسد .
سپس مىافزايد : « اگر هم زنده بمانى و آنچه را از عذاب به آنان وعده دادهايم به تو نشان دهيم باز ما بر آنها مسلط هستيم » ( * ( أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِي وَعَدْناهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِمْ مُقْتَدِرُونَ ) * ) .
به هر حال آنها در چنگال قدرت ما هستند چه در ميان آنها باشى و چه نباشى ، و مجازات و انتقام الهى در صورت ادامه كارهايشان حتمى است ، چه در
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 71
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧١