كرده مىفرمايد : « آنها اين گروه را از راه خدا بازمىدارند » ( * ( وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ ) * ) ( 1 ) .
هر وقت اراده بازگشت كنند سنگى بر سر راه آنها مىافكنند و مانعى ايجاد مىكنند تا هرگز به صراط مستقيم بازنگردند .
و آن چنان طريق گمراهى را در نظر آنها زينت مىدهند كه : « گمان مىكنند هدايت يافتگان حقيقى آنها هستند » ! ( * ( وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ ) * ) .
همانگونه كه در آيه 38 سوره عنكبوت در باره « عاد » و « ثمود » مىخوانيم :
وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَكانُوا مُسْتَبْصِرِينَ :
« شيطان اعمالشان را در نظرشان زينت داد و آنها را از راه بازداشت در حالى كه قبلا راه را پيدا كرده بودند » .
خلاصه اين وضع هم چنان ادامه پيدا مىكند انسان غافل و بى خبر در گمراهى خويش ، و شياطين در اضلال او تا هنگامى كه پردهها كنار مىرود ، و چشم حقيقت بين او باز مىشود ، « زمانى كه نزد ما حاضر مىشود مىبيند ولى و قرينش هم چنان با او است ، همان كسى كه عامل همه بدبختيهاى او بوده ! فرياد مىزند و مىگويد :
اى كاش ميان من و تو فاصله مشرق و مغرب بود ! چه بد قرين و همنشينى هستى تو « ! ( * ( حَتَّى إِذا جاءَنا قالَ يا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ ) * ) .
همه عذابها يك طرف ، و همنشينى با اين قرين سوء يك طرف ، همنشينى با شيطانى كه هر وقت به قيافه نفرتانگيز او مىنگرد تمام خاطرههاى گمراهى و بدبختيش در نظرش مجسم مىگردد ، كسى كه زشتيها را در نظرش زيبا جلوه مىداد ، و بيراهه را شاهراه ، و گمراهى را هدايت ، اى واى كه او براى هميشه
هامش
( 1 ) ضمير جمع در « انهم » و جمله بعد به « شياطين » برمىگردد ، هر چند قبلا به صورت مفرد آمده چون در واقع معنى جمعى را داشته است .