شما بخل مىورزند ، و هر كس بخل كند نسبت به خود بخل كرده است ، و خداوند بىنياز است و شما همه نيازمنديد و هر گاه سرپيچى كنيد خداوند گروه ديگرى را بجاى شما مىآورد كه مانند شما نخواهند بود .
تفسير : اگر سرپيچى كنيد اين رسالت را به گروه ديگرى مىدهد
گفتيم سوره « محمد » ص سوره « جهاد » است ، از مساله جهاد آغاز شده و با مساله جهاد پايان مىگيرد .
آيات مورد بحث كه آخرين آيات اين سوره است نيز به يكى ديگر از مسائل زندگى انسانها در اين رابطه مىپردازد ، و براى تشويق و تحريك هر چه بيشتر مسلمانان در زمينه اطاعت خداوند عموما و مساله جهاد خصوصا بىارزش بودن زندگى دنيا را مطرح مىكند ، زيرا يك عامل مهم بازدارنده از جهاد ، سرگرم شدن و دلبستگى به زندگى مادى دنيا است .
مىفرمايد : « زندگى دنيا تنها بازى و سرگرمى است » ( * ( إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ) * ) .
« لعب » ( بازى ) به كارهايى گفته مىشود كه داراى يك نوع نظم خيالى براى وصول به يك هدف خيالى است ، و لهو ( سرگرمى ) به هر كارى گفته مىشود كه انسان را به خود مشغول داشته و از مسائل اصولى منحرف سازد .
و به راستى زندگى دنيا « بازى » و « سرگرمى » است ، نه از آن كيفيتى حاصل مىشود و نه حالى ، نه دوامى دارد و نه بقايى ، لحظاتى است زودگذر ، و لذاتى است ناپايدار و توأم با انواع دردسر ! به دنبال آن مىافزايد : « و اگر ايمان آوريد و تقوا پيشه كنيد خداوند پاداشهاى شما را به نحو كامل و شايسته مىدهد ، و در برابر آن اموال شما را نمىطلبد » ( * ( وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلا يَسْئَلْكُمْ أَمْوالَكُمْ ) * ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) جمله « لا يسئلكم » مجزوم ، و عطف است بر جزاء جمله شرطيه يعنى « يؤتكم » .