و كفار خط آنها را نيز چنين تبيين مىكند : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! اطاعت كنيد خدا و اطاعت كنيد رسول خدا را ، و اعمال خود را باطل مسازيد » ( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّه وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ ) * ) .
در حقيقت برنامه مؤمنان در همه چيز نقطه مقابل گروه كافر و منافق است آنها مخالفت فرمان خدا مىكنند ، و اينها اطاعت ، آنها به عداوت و دشمنى با پيامبر ص برمىخيزند و اينها فرمانبردارند ، آنها اعمالشان بر اثر كفر و ريا و منت و مانند آن نابود مىشود اما اينها با ترك اين امور پاداش اعمالشان در پيشگاه خدا محفوظ است .
به هر حال لحن آيه نشان مىدهد كه در ميان مؤمنان آن روز نيز افرادى بودهاند كه در مساله اطاعت خداوند و رسول و حفظ اعمالشان از باطل شدن كوتاهىهايى داشتهاند كه خداوند با اين آيه به آنها اخطار مىكند .
شاهد اين سخن شان نزولى است كه بعضى از مفسران در باره اين آيه نقل كردهاند كه « بنى اسد » اسلام آوردند و خدمت پيامبر ص عرضه داشتند ما تو را بر خود مقدم داشتهايم ، و جان و خانواده خويش را در اختيار تو گذاردهايم ، ولى از لحن گفتارشان يك نوع منتگذارى استفاده مىشد ، آيه فوق نازل گشت و به آنها در اين زمينه هشدار داد .
بعضى از فقها به جمله اخير ( * ( وَلا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ ) * ) براى حرمت شكستن نماز استدلال كردهاند ، ولى همانگونه كه آيات قبل و بعد ، و خود آيه مورد بحث گواهى مىدهد مربوط به اين معنى نيست ، بلكه هدف عدم ابطال از طريق شرك و رياء و منت و امثال آن است .
آخرين آيه مورد بحث توضيح و تاكيدى است براى آنچه در آيات قبل پيرامون كفار آمده است ، و در ضمن راه بازگشت را به آنها كه مايل باشند نشان
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 485
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٨٥