به آن حريص است ، و نسبت اين امر به شيطان به خاطر وسوسه هايى است كه او در جان انسان مىكند ، و مانع هدايت او مىشود .
جمله و املى لهم از ماده « املاء » به معنى ايجاد طول امل و آرزوهاى دور و دراز است كه انسان را به خود مشغول داشته و از حق بازمىدارد .
آيه بعد علت اين تسويلات و تزيينات شيطانى را چنين شرح مىدهد : « اين بخاطر آن است كه آنها به كسانى كه از نزول وحى الهى به پيامبر ص اسلام ناراحت بودند گفتند ما در بعضى از امور از شما پيروى مىكنيم » ( * ( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اللَّه سَنُطِيعُكُمْ فِي بَعْضِ الأَمْرِ ) * ) .
كار منافق همين است كه به دنبال افراد سرخورده و مخالف مىگردد ، و اگر در تمام جهات با او قدر مشترك نداشته باشد به همان مقدار كه وجوه مشترك موجود است همكارى ، بلكه اطاعت مىكند .
منافقان مدينه نيز به سراغ يهود آمدند ، يهود « بنى نضير » و « بنى قريظه » كه پيش از بعثت پيامبر از مبلغان اسلام بودند ، اما بعد از ظهورش بخاطر حسد و كبر و به خطر افتادن منافعشان ظهور اسلام را ناخوشايند دانستند ، و از آنجا كه مخالفت با پيامبر اسلام و توطئه ضد او قدر مشتركى در ميان منافقان و يهود بود قول همكارى به آنها دادند .
تعبير « * ( فِي بَعْضِ الأَمْرِ ) * » شايد اشاره به اين است كه ما تنها در اين قسمت با شما همكارى مىكنيم ، ولى شما با بتپرستى مخالفيد ، و معتقد به رستاخيز هستيد ، ما در اين امور با شما همراه نيستيم ( 1 ) .
اين سخن شبيه چيزى است كه در آيه 11 سوره حشر آمده :
هامش
( 1 ) در تفسير اين آيه احتمالات متعدد ديگرى نيز داده شده كه هيچكدام با آيات قبل و بعد سازگار نيست ، لذا از ذكر آنها صرف نظر شد .