پستهاى حساس ديگر به بردگان يا بردگان آزاد شده سپرده شد .
بسيارى از ياران بزرگ پيامبر ص بردگان بودند و يا بردگان آزاد شده ، و در حقيقت بسيارى از آنها به صورت معاون براى بزرگان اسلام انجام وظيفه مىكردند .
سلمان و بلال و عمار ياسر و قنبر را در اين گروه مىتوان نام برد ، بعد از غزوه بنى المصطلق پيامبر ص با يكى از كنيزان آزاد شده اين قبيله ازدواج كرد و همين امر بهانه اى آزادى تمام اسراى قبيله شد .
ماده چهارم - رفتار انسانى با بردگان
در اسلام دستورات زيادى در باره رفق و مدارا با بردگان وارد شده تا آنجا كه آنها را در زندگى صاحبان خود شريك و سهيم كرده است .
پيغمبر اسلام ص مىفرمود : كسى كه برادرش زير دست او است بايد ، از آنچه مىخورد به او بخوراند و از آنچه مىپوشد به او بپوشاند ، و زيادتر از توانايى به او تكليف نكند ( 1 ) .
على ع به غلام خود « قنبر » مىفرمود : « من از خداى خود شرم دارم كه لباسى بهتر از تو بپوشم ، زيرا رسول خدا ص مىفرمود : از آنچه خودتان مىپوشيد بر آنها بپوشانيد و از آنچه خود مىخوريد به آنها غذا دهيد » ( 2 ) .
امام صادق ع مىفرمايد : « هنگامى كه پدرم به غلامى دستور انجام كارى مىداد ملاحظه مىكرد اگر كار سنگينى بود بسم اللَّه مىگفت و خودش وارد عمل مىشد و به آنها كمك مىكرد » ( 3 ) .
خوشرفتارى اسلام نسبت به بردگان در اين دوران انتقالى به اندازه اى
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » جلد 74 صفحه 141 ( حديث 11 ) .
( 2 ) « بحار الانوار » جلد 74 صفحه 144 ( حديث 19 ) .
( 3 ) همان مدرك صفحه 142 ( حديث 13 ) .