بلند كرد ، خدمتكار گفت : و الكاظمين الغيظ حضرت فرمود : « خشمم را فرو بردم » عرض كرد : وَالْعافِينَ عَنِ النَّاسِ فرمود : « خدا تو را ببخشد » عرض كرد :
وَ اللَّه يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ فرمود : « برو براى خدا آزادى » ( 1 ) .
ه - در بعضى از روايات اسلامى آمده است : بردگان بعد از هفت سال خود به خود آزاد مىشوند ، چنان كه از امام صادق ع مىخوانيم :
من كان مؤمنا فقد عتق بعد سبع سنين ، اعتقه صاحبه ام لم يعتقه ، و لا يحل خدمة من كان مؤمنا بعد سبعة سنين :
« كسى كه ايمان داشته باشد بعد از هفت سال آزاد مىشود صاحبش بخواهد يا نخواهد و به خدمت گرفتن كسى كه ايمان داشته باشد بعد از هفت سال حلال نيست ( 2 ) .
در همين باب حديثى از پيامبر گرامى اسلام ص نقل شده كه فرمود :
ما زال جبرئيل يوصينى بالمملوك حتى ظننت انه سيضرب له اجلا يعتق فيه :
« پيوسته جبرئيل سفارش بردگان را به من مىكرد تا آنجا كه گمان كردم به زودى الاجلى براى آنها مىشود كه به هنگام رسيدن آن آزاد شوند » ( 3 ) .
و - كسى كه برده مشتركى را نسبت به سهم خود آزاد كند موظف است بقيه را نيز بخرد و آزاد كند ( 4 ) .
و هر گاه بخشى از برده اى را كه مالك تمام آن است آزاد كند اين آزادى سرايت كرده و خود به خود همه آزاد خواهد شد ( 5 ) !
هامش
( 1 ) نور الثقلين جلد 1 صفحه 390 .
( 2 ) وسائل جلد 16 صفحه 36 .
( 3 ) همان مدرك صفحه 37 .
( 4 ) شرايع كتاب العتق - وسائل الشيعه جلد 16 صفحه 21 .
( 5 ) « شرايع » كتاب العتق .