الا اللَّه « به گوش مىرسد محصول زحمات آنها است ، و هر مسلمانى در پيشگاه خدا سر به سجده مىنهد از بركت فداكارى آنان است ، زنجيرهاى اسارت با زحمات آنها درهم شكسته شده و آبرو و عزت مسلمين مرهون آنها است .
اين يكى از مواهب الهى در مورد شهيدان است .
و سه موهبت ديگر در آيات بعد به آن مىافزايد .
نخست مىگويد : « خداوند آنها را هدايت مىكند » ( * ( سَيَهْدِيهِمْ ) * ) .
هدايت به مقامات عاليه ، و فوز بزرگ ، و رضوان اللَّه .
ديگر اينكه « وضع حال آنها را اصلاح مىنمايد » ( * ( وَيُصْلِحُ بالَهُمْ ) * ) .
آرامش روح و اطمينان خاطر و نشاط معنويت و روحانيت به آنها مىبخشد ، و هماهنگ با صفا و معنويت فرشتگان الهى كه با آنها همدمند مىسازد .
و در جوار رحمتش آنها را به ضيافت خويش دعوت مىكند .
و آخرين موهبت اينكه : « آنها را در بهشت جاويدانش كه اوصافش را براى آنان بازگو كرده است وارد مىكند » ( * ( وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ ) * ) .
بعضى از مفسران گفتهاند نه تنها اوصاف كلى بهشت برين و روضه رضوان را براى آنها بيان كرده بلكه اوصاف و نشانههاى قصرهاى بهشتى آنها را نيز مشخص مىسازد به گونه اى كه وقتى وارد بهشت مىشوند يكسر به سوى قصرهاى خويش مىروند ! ( 1 ) .
بعضى نيز « عرفها » را از ماده « عرف » ( بر وزن فكر ) به معنى « عطر و بوى خوش » تفسير كردهاند ، يعنى خداوند آنها را وارد بهشتى مىكند كه سراسر آن را براى ميهمانانش معطر ساخته .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 9 صفحه 98 .