« آسمان و زمين و آنچه را در ميان آن دو است باطل نيافريدهايم ( سوره ص - 27 ) .
بعضى « باطل » را به معنى « شيطان » ، و بعضى به معنى « بيهوده » تفسير كردهاند ، ولى همانگونه كه گفتيم « باطل » معنى وسيعى دارد كه همه اينها و غير آن را شامل مىشود .
و در پايان آيه مىافزايد : « اين گونه خداوند براى مردم مثلهاى زندگيشان را بيان مىكند » ( * ( كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّه لِلنَّاسِ أَمْثالَهُمْ ) * ) .
يعنى همين گونه كه خطوط زندگى مؤمنان و كفار ، و اعتقادات و برنامههاى عملى و نتائج كار آنها را در اين آيات بيان فرموده ، سرنوشت حيات و عاقبت كار آنها را مشخص مىسازد .
« راغب » در « مفردات » مىگويد : « مثل » به معنى سخنى است كه در باره چيزى گفته شود همانند سخنى كه در باره مطلب مشابه آن گفته شده ، تا يكى ديگر را تبيين كند .
از سخنان ديگر او نيز استفاده مىشود كه اين كلمه گاه به معنى « مشابهت » به كار مىرود ، و گاه به معنى « توصيف » .
و ظاهرا در آيه مورد بحث منظور معنى دوم است ، يعنى خداوند اين گونه توصيف حال مردم مىكند ، همانگونه كه در آيه 15 سوره محمد ص آمده :
مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ : « توصيف بهشتى كه به پرهيزكاران وعده داده شده چنين است . . . »
به هر حال از اين آيه به خوبى استفاده مىشود كه هر اندازه به حق نزديكتر باشيم به ايمان نزديكتريم ، و به هر اندازه اعتقاد و عمل ما گرايش به باطل داشته باشد از حقيقت ايمان دورتريم و به كفر نزديكتر ! ، كه خط ايمان و كفر همان خط حق و باطل است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 396
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٦