چون از طريق لجاجت و استكبار با آيات الهى برخورد مىكردند ، و سخنان پيامبران را مورد سخريه قرار مىدادند ، نور حق به قلوب آنها نفوذ نكرد .
و همين كبر و غرور و دشمنى با حق سبب شد كه از وسائل و ابزار هدايت و شناخت همچون چشم و گوش و عقل نتوانند بهره گيرند و راه نجات را بازيابند ، و عاقبت به همان سرنوشت شومى كه در آيات گذشته اشاره شد گرفتار شدند .
جايى كه آنها با آن همه قدرت و امكانات كارى از پيش نبردند و پيكرهاى بىجانشان همچون پر كاه بر امواج تندباد قرار گرفت ، و با كمال حقارت به هر سو پرتاب شدند ، شما كه از آنها ضعيفتر و ناتوانتريد .
براى خداوند مشكل نيست كه شما را نيز به جرم اعمالتان به سختترين عذاب گرفتار كند ، و عوامل حياتتان را مامور مرگ و نابوديتان سازد ، اين خطابى است به مشركان مكه ، و به همه انسانهاى مغرور و ظالم و لجوج در طول همه قرون و اعصار .
به راستى همانگونه كه قرآن مىگويد ما اولين انسانهايى نيستيم كه قدم روى زمين گذاردهايم ، قبل از ما اقوام بسيار ديگرى زندگى مىكردند كه داراى امكانات و قدرت زيادى بودند ، چه خوب است از تاريخ آنها آئينه عبرتى بسازيم و آينده و سرنوشت خويش را در آن تماشا كنيم .
سپس براى تاكيد بر اين مطلب ، و پند و اندرز بيشتر ، مشركان مكه را مخاطب ساخته مىگويد : نه تنها قوم عاد بلكه « ما اقوام سركشى را كه در اطراف شما زندگى مىكردند هلاك كرديم » ( * ( وَلَقَدْ أَهْلَكْنا ما حَوْلَكُمْ مِنَ الْقُرى ) * ) .
اقوامى كه سرزمين آنها از شما چندان دور نيست و تقريبا در گرداگرد جزيره عرب جايگاهشان بود ، اگر قوم « عاد » در سرزمين « احقاف » در جنوب جزيره زندگى مىكردند ، قوم « ثمود » در سرزمينى به نام « حجر » در شمال
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 361
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦١