استهزا مىكردند بر آنها وارد شد .
27 - ما اقوامى را كه در اطراف شما بودند هلاك كرديم ، و آيات خود را به صورتهاى گوناگون براى آنها بيان نموديم شايد بازگردند .
28 - پس چرا معبودانى را كه غير از خدا برگزيدند به گمان اينكه آنها را به خدا نزديك مىكند آنها را يارى نكردند ؟ بلكه از ميان آنها گم شدند ! اين بود نتيجه دروغ آنها و آنچه را افترا مىبستند !
تفسير : شما هرگز از قوم عاد قوىتر نيستيد !
اين آيات در حقيقت نتيجه گيرى از آيات گذشته است كه در مورد مجازات دردناك قوم عاد سخن مىگفت .
مشركان مكه را مخاطب ساخته ، مىفرمايد : « ما قوم عاد را قوت و قدرتى داديم كه به شما نداديم » ( * ( وَلَقَدْ مَكَّنَّاهُمْ فِيما إِنْ مَكَّنَّاكُمْ فِيه ) * ) ( 1 ) .
هم از نظر قدرت جسمانى از شما نيرومندتر بودند ، و هم از نظر مال و ثروت و امكانات مادى از شما تواناتر ، اگر بنا بود قدرت جسمانى ، و مال و ثروت ، و تمدن مادى ، بتواند كسانى را از چنگال كيفر الهى رهايى بخشد نبايد قوم عاد همچون خار و خاشاك در برابر تندباد به هر سو پرتاب شوند ، و از آنها جز مساكن درهم ريخته چيزى باقى نماند ! اين آيه در حقيقت شبيه همان چيزى است كه در سوره « فجر » در باره همين قوم عاد آمده است : أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعادٍ إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ : « آيا نديدى پروردگار تو به قوم عاد چه كرد ؟ آن قوم بلند قامت ، و داراى عمارتهاى مرتفع ، آن قوم و قبيله اى كه مثل و مانند آنها در
هامش
( 1 ) « ان » در جمله * ( إِنْ مَكَّنَّاكُمْ فِيه ) * نافيه است ، و شواهد متعددى از آيات قرآن در دست داريم كه در متن آمده است . ولى بعضى آن را ان « شرطيه » يا « زائده » دانستهاند كه درست به نظر نمىرسد .