كه وعده خدا حق است « : ( * ( وَهُما يَسْتَغِيثانِ اللَّه وَيْلَكَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّه حَقٌّ ) * ) .
اما او هم چنان به لجاجت و خيره سرى خود ادامه مىدهد ، و با تكبر و بى اعتنايى « مىگويد : اينها چيزى جز افسانههاى پيشينيان نيست » ! ( * ( فَيَقُولُ ما هذا إِلَّا أَساطِيرُ الأَوَّلِينَ ) * ) .
اينكه مىگوئيد معادى و حساب و كتابى در كار است از خرافات و داستانهاى دروغين اقوام گذشته است ، و من هرگز در برابر آن تسليم نخواهم شد .
اوصافى كه از اين آيه در باره آن گروه استفاده مىشود چند وصف است :
بىاحترامى و اسائه ادب نسبت به مقام پدر و مادر ، زيرا « اف » در اصل به معنى هر چيز كثيف و آلوده است ، و در مقام توهين و تحقير گفته مىشود ( 1 ) .
بعضى نيز گفتهاند به معنى چركى است كه در زير ناخن جمع مىشود كه هم آلوده است و هم ناچيز ( 2 ) .
ديگر اينكه نه تنها ايمانى به قيامت و روز رستاخيز ندارند بلكه آن را به باد مسخره گرفته ، جزء افسانهها و پندارهاى خرافى مىشمرند .
وصف ديگرشان اين است گوش شنوا ندارند ، تسليم در برابر حق نيستند و روحشان از غرور و جهل و خودخواهى انباشته است .
آرى پدر و مادر دلسوز او هر چه تلاش و كوشش مىكنند كه او را از گرداب جهل و بيخبرى نجات دهند تا اين فرزند دلبند گرفتار عذاب دردناك الهى نشود او هم چنان در كفر خود پافشارى مىكند و اصرار مىورزد ، و سرانجام ناچار او را رها مىكنند .
هامش
( 1 ) مفردات « راغب » .
( 2 ) در زمينه معنى « اف » بحثهاى ديگرى در جلد 12 صفحه 83 آوردهايم ( سوره اسراء آيه 23 ) .