او اين جهان را مزرعه اى براى قيامت ، و تجارتخانه پرسودى براى عالم پس از مرگ قرار داده است ، لذا در پايان آيه مىافزايد : « آن روز كه قيامت برپا مىشود اهل باطل زيان مىبينند » ( * ( وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ ) * ) .
چرا كه سرمايه عمر را از كف داده ، و تجارتى نكرده ، و « جز حسرت و اندوه متاعى نخريدند » .
حيات و عقل و هوش و مواهب زندگى سرمايههاى انسان در اين بازار تجارت است ، باطلگرايان آنها را با متاع زودگذرى كه نسبت به آن هيچ ارزشمند نيست مبادله مىكنند ، و روز رستاخيز كه تنها قلب سليم و ايمان و عمل صالح به كار مىآيد زيانكار بودن خود را با چشم مشاهده مىكند .
« يخسر » از ماده « خسران » به معنى از دست دادن سرمايه است ، و به گفته « راغب » در « مفردات » گاه به خود و انسان نسبت داده مىشود ، و مىگويند :
« خسر فلان » : « فلان كس زيان كرد » و گاه به تجارت او نسبت مىدهند و مىگويند :
« خسرت تجارته » : « تجارتش زيان كرد » گر چه ابناء دنيا اين تعبير را تنها در مورد مال و مقام و مواهب مادى به كار مىبرند ولى مهمتر از خسران مادى از دست دادن سرمايه عقل و ايمان و ثواب است .
« مبطل » از ماده « ابطال » در لغت معانى مختلفى دارد باطل كردن چيزى دروغ گفتن ، شوخى و استهزاء نمودن ، و امر باطلى را مطرح كردن ، تمام اين معانى در مورد آيه فوق قابل قبول است .
آنها كه حق را باطل كردهاند ، و آنها كه مرام و عقيده باطل را رواج دادهاند ، و آنها كه در برابر پيامبران الهى دروغ گفتهاند ، و سخنان آنها را به باد استهزا گرفتهاند زيان و خسران خود را در آن روز خواهند ديد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 278
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧٨