سقوط كرد ، و از صف فرشتگان و مقام قرب الهى طرد شد .
3 - هواپرستى
مهمترين وسيله هدايت را كه درك صحيح حقايق است از انسان مىگيرد و پرده بر چشم و عقل آدمى مىافكند ، چنان كه در آيات مورد بحث بعد از ذكر مساله هواپرستى صريحا به اين موضوع اشاره شده است ، آيات ديگر قرآن نيز گواه بر اين حقيقت است .
4 - هواپرستى انسان را تا مرحله مبارزه با خدا ( نعوذ باللَّه ) پيش مىبرد -
همانگونه كه پيشواى هوىپرستان يعنى شيطان به چنين سرنوشت شومى گرفتار شد ، و به حكمت خداوند در مساله امر به سجده بر آدم اعتراض نمود و آن را غير حكيمانه پنداشت !
5 - عواقب هواپرستى
آن قدر شوم و دردناك است كه گاه يك لحظه هواپرستى يك عمر پشيمانى ببار مىآورد ، و گاه يك لحظه هواپرستى محصول تمام عمر انسان و حسنات اعمال صالح او را بر باد مىدهد .
لذا در آيات قرآن و روايات اسلامى روى اين امر تاكيد و هشدار داده شده است .
در حديث معروف پيامبر ص آمده است :
ان اخوف ما اخاف على امتى الهوى و طول الامل ، اما الهوى فانه يصد عن الحق ، و اما طول الامل فينسى الآخرة ! :
« خطرناكترين چيزى كه بر امتم از آن مىترسم هواپرستى و آرزوهاى دراز است چرا كه هواپرستى انسان را از حق بازمىدارد و آرزوى دراز آخرت را به فراموشى مىسپارد » ( 1 ) .
و در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم : كه در پاسخ اين سؤال اى سلطان اغلب و اقوى ؟ : « كدام سلطان ستمگر غالبتر و نيرومندتر است » ؟
فرمود : الهوى ( 2 ) .
هامش
( 1 و 2 ) « بحار الانوار » جلد 70 صفحه 75 و 76 و 77 .