سپس به ذكر يك دستور اخلاقى در برخورد با كفار مىپردازد تا بحثهاى منطقى سابق را به اين وسيله تكميل كند روى سخن را به پيامبر ص كرده مىفرمايد : « به مؤمنان بگو كسانى را كه اميد به ايام اللَّه ( روز رستاخيز ) ندارند مورد عفو قرار دهند ، و نسبت به آنها سخت نگيرند » ( * ( قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّه ) * ) .
ممكن است آنها بر اثر دور بودن از مبادى ايمان و تربيت الهى برخوردهاى خشن و نامطلوب ، و تعبيرات زشت و زننده اى داشته باشند ، شما بايد با بزرگوارى و سعه صدر با اين گونه اشخاص برخورد كنيد ، مبادا بر لجاجت خود بيفزايند ، و فاصله آنها از حق بيشتر شود ، اين حسن خلق و گذشت و سعه صدر هم از فشار آنها مىكاهد ، و هم ممكن است عاملى براى جذب آنان به ايمان گردد .
نظير اين دستور كرارا در آيات قرآن آمده است ، مانند : فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ : « از آنها صرفنظر كن و بگو سلام بر شما ، اما به زودى نتيجه كار خود را خواهند دانست » ! ( زخرف - 89 ) .
اصولا در برخورد با افراد نادان ، سختگيرى و اصرار مجازات غالبا نتيجه مطلوبى ندارد ، و بىاعتنايى و بزرگوارى در برابر آنها وسيله اى براى بيدار ساختن و عاملى براى هدايت است .
البته اين يك قاعده كلى نيست زيرا انكار نمىتوان كرد كه مواردى نيز پيش مىآيد كه چاره اى جز خشونت و مجازات نمىباشد ، ولى اين در اقليت است .
نكته ديگر اينكه همه روزها روزهاى خدا است ولى در عين حال « ايام اللَّه » به ايام مخصوصى اطلاق شده است چرا كه نشانه اهميت و عظمت آن است .
اين تعبير در دو مورد از قرآن مجيد آمده ، يكى در آيه مورد بحث ، و ديگر در آيه سوره ابراهيم كه در آنجا معنى وسيعتر و گسترده ترى دارد .
در احاديث اسلامى « ايام اللَّه » به روزهاى مختلفى تفسير شده است ، از جمله
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 246
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٦