يكديگر نباشد بلكه اشاره به همان تفاوتى است كه شب و روز در فصول سال پيدا مىكنند و بر اثر آن محصولات مختلف ، گياهان و ميوهها و نزول برف و باران و بركات ديگر عائد انسانها مىشود .
جالب اينكه دانشمندان مىگويند با تمام تفاوتى كه مناطق مختلف روى زمين از نظر طول شب و روز دارند اگر مجموع ايام سال را حساب كنيم تمام مناطق دقيقا به اندازه هم از نور آفتاب بهره مىگيرند ! ( 1 ) .
در مرحله دوم از رزق حياتبخش آسمانى ، يعنى باران ، سخن به ميان آمده كه نه در لطافت طبعش كلامى است ، و نه در قدرت احياگريش سخنى ، و همه جا نشانه زندگى و طراوت و زيبايى است .
چرا چنين نباشد در حالى كه قسمت اصلى بدن انسان و بسيارى از جانداران ديگر و گياهان را همين آب تشكيل مىدهد .
و در مورد سوم سخن از وزش بادها است بادهايى كه هواى پراكسيژن زنده را جابجا مىكنند ، و در اختيار جانداران مىگذارند ، هواى آلوده به كربن را براى تصفيه به دشتها و جنگلها و صحراها مىفرستند ، و پس از تصفيه به شهرها و آباديها مىبرند ، و عجب اينكه اين دو دسته از موجودات زنده يعنى « حيوانات » و « گياهان » درست بر ضد هم عمل مىكنند ، اولى اكسيژن را مىگيرد و گاز كربن مىدهد ، و دومى كربن را مىگيرد و اكسيژن مىدهد تا تعادل در نظام حيات برقرار گردد ، و با گذشت زمان ذخيره هواى مفيد زمين نابود نشود .
وزش بادهايى كه علاوه بر اين ، تلقيحگر گياهان ، و بارور كننده آنها ، و افشاننده انواع بذرها در سرزمينهاى مختلف ، و پرورش دهنده مراتع طبيعى
هامش
( 1 ) در زمينه « اختلاف شب و روز » در سورههاى بقره در جلد اول ذيل آيه 164 ، و در جلد سوم آل عمران ذيل آيه 190 ، و در جلد هشتم ذيل آيه 6 يونس ، و در جلد 16 ذيل آيه 71 سوره قصص بحثهاى مشروحى آمده است .