خود آيتى و نشانه اى از علم و حكمت و قدرت بىپايان مبدأ آفرينش است .
ولى چرا گروهى دهها سال در لابلاى اين آيات رفت و آمد دارند ، و كمترين آگاهى حتى از يكى از آنها ندارند ؟ دليلش همان است كه قرآن مىگويد :
« اين آيات مخصوص طالبان ايمان و يقين و صاحبان انديشه و فكر است » براى آنها كه درهاى قلب خود را گشوده و با تمام وجود تشنه يقين و علم و دانشند ، حتى كمترين حركت و كوچكترين موجود را از نظر دور نمىدارند ، و ساعتها در آن مىانديشند ، و از آن نردبانى مىسازند براى ارتقاء به سوى « اللَّه » و دفترى براى « معرفت كردگار » و با او به راز و نياز مىپردازند و جام دل را از باده عشقش لبريز مىكنند .
در آيه بعد از « سه موهبت بزرگ » كه هر يك نقش مهمى در حيات انسان و موجودات زنده ديگر دارد ، و هر يك آيتى از آيات خدا است ، نام مىبرد : مساله « نور » و « آب » و « هوا » مىفرمايد : « در آمد و شد شب و روز ، و رزقى را كه خداوند از آسمان نازل كرده و به وسيله آن زمين را بعد از مرگش حيات بخشيده ، و همچنين در وزش بادها ، نشانه هايى است براى جمعيتى كه تعقل و انديشه مىكنند » ( * ( وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ وَما أَنْزَلَ اللَّه مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيا بِه الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَتَصْرِيفِ الرِّياحِ آياتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ) * ) .
مساله نظام « نور و ظلمت » و آمد و شد شب و روز كه هر يك با نظم خاصى جانشين و خليفه ديگرى مىشود بسيار حساب شده و شگفتانگيز است ، هر گاه روز دائمى بود يا فوق طولانى آن قدر حرارت بالا مىرفت كه تمام موجودات زنده مىسوختند ، و هر گاه شب جاويدان بود و يا بسيار طولانى همه از شدت سرما منجمد مىشدند ! .
اين احتمال در تفسير آيه نيز وجود دارد كه اختلاف به معنى جانشينى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 230
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٠