جاويدان پيامبر اسلام است از تركيب همين حروف ساده به وجود آمده ، و اين نهايت عظمت است كه چنان امر مهمى از چنين وسيله ساده اى تشكيل گردد .
و شايد به همين دليل بلافاصله از عظمت قرآن ياد كرده ، مىگويد « اين كتاب از سوى خداوند عزيز و حكيم نازل شده است » ( * ( تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّه الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ) * ) ( 1 ) .
« عزيز » به معنى قدرتمند و شكست ناپذير ، و « حكيم » به معنى كسى كه از اسرار همه چيز آگاه است و تمام افعالش روى حساب و حكمت مىباشد .
روشن است كه براى نازل كردن اينچنين كتاب ، حكمتى بىپايان ، و قدرتى نامحدود لازم است ، كه جز در خداوند متعال وجود ندارد .
جالب اينكه اين آيه به همين صورت در آغاز چهار سوره قرآن آمده است كه سه سوره از سورههاى حواميم ( مؤمن ، جاثيه و احقاف ) و يك سوره از غير حواميم ( سوره زمر ) است ، اين تكرار و تاكيد به اين منظور است كه توجه همگان را به عمق اسرار قرآن و عظمت محتواى آن جلب كند ، تا هيچ تعبيرى را در آن ساده نينگارند ، و هيچ كلمه اى را بيحساب فكر نكنند ، و به هيچ حدى از فهم و درك آن قانع نشوند .
اين نكته نيز قابل توجه است كه گاهى توصيف به « عزيز » براى خود قرآن ذكر شده ، مانند وَإِنَّه لَكِتابٌ عَزِيزٌ : « قرآن كتابى است قدرتمند و شكست - ناپذير » ( فصلت 41 ) دست بيهوده گويان به دامنش دراز نمىشود و گذشت زمان از ارزش آن نمىكاهد ، و حقايق آن به كهنه گى نمىگرايد تحريفگران را
هامش
( 1 ) « تنزيل الكتاب » خبر مبتداى محذوفى است و در تقدير « هذا تنزيل الكتاب » مىباشد ، ضمنا « تنزيل » مصدرى است كه در اينجا به معنى اسم مفعول است ، و از قبيل اضافه « موصوف » به « صفت » مىباشد و در تقدير « هذا كتاب منزل . . . » است .