كه آنچه فكر انسان را به هنگام وصال ناراحت مىكند بيم فراق است ، لذا مىفرمايد : « آنها هيچ مرگى جز همان مرگ اول كه در دنيا چشيدند نخواهند چشيد » ! ( * ( لا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الأُولى ) * ) .
جالب اينكه قرآن مساله جاودانه بودن نعمتهاى بهشت را با تعبيرات مختلف بيان كرده است ، گاه مىگويد : خالدين فيها « جاودانه در باغهاى بهشت خواهند ماند » ( 1 ) .
و گاه مىگويد : عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ « اين عطائى است قطعنشدنى » ( هود - 108 ) .
در اينكه چرا تعبير به مرگ نخستين ( الموتة الاولى ) شده است مطالبى است كه در « نكات » خواهد آمد .
سرانجام هفتمين و آخرين نعمت را در اين سلسله چنين بيان مىكند :
« و خداوند آنها را از عذاب دوزخ حفظ كرده است » ( * ( وَوَقاهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ ) * ) .
كمال اين نعمتها در اين است كه احتمال عذاب و فكر مجازات بهشتيان را به خود مشغول نمىدارد و نگران نمىكند .
اشاره به اينكه اگر پرهيزگاران لغزشهايى هم داشتهاند خدا به لطف و كرمش آنها را بخشيده ، و به آنها اطمينان داده است كه از اين نظر نگرانى به خود راه ندهند ، و به تعبير ديگر غير از معصومين خواه ناخواه لغزشى دارند و تا مشمول عفو الهى نشوند از آن بيمناكند اين آيه به آنها از اين نظر امنيت كامل مىبخشد .
در اينجا سؤالى مطرح است و آن اينكه بعضى از مؤمنان مدت زمانى به خاطر گناهشان در دوزخ مىمانند تا پاك شوند و سپس به بهشت مىآيند ، آيا آيه
هامش
( 1 ) اين تعبير در آيات زيادى از قرآن مجيد وارد شده است ، از جمله آل عمران 15 ، آل عمران 136 ، نساء 13 ، نساء 122 ، مائده 85 ، و غير آن .