آنها نسبت به معاد آمده با اشاره به سرگذشت « قوم تبع » آنها را تهديد مىكند كه نه تنها عذاب الهى در قيامت در انتظارشان است كه در اين دنيا نيز سرنوشتى همچون قوم گنهكار و كافر تبع پيدا خواهند كرد .
مىفرمايد : « آيا آنها بهترند ، يا قوم تبع ، و كسانى كه پيش از آنان بودند ؟ ! ما آنها را هلاك كرديم ، چرا كه مجرم بودند » ( * ( أَ هُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَهْلَكْناهُمْ إِنَّهُمْ كانُوا مُجْرِمِينَ ) * ) .
روشن است كه مردم حجاز از سرگذشت « قوم تبع » كه در همسايگى آنها مىزيستند كم و بيش اطلاع داشتند ، و لذا در آيه شرح بيشترى پيرامون آنها نمىدهد ، همين اندازه مىگويد بترسيد از اينكه سرنوشتى همانند آنها و اقوام ديگرى كه در گرداگرد شما در مسيرتان به سوى شام و در سرزمين مصر نزديك شما زندگى داشتند پيدا كنيد .
به فرض كه شما قيامت را منكر شويد ، ولى آيا مىتوانيد عذابهايى را كه بر اين اقوام مجرم و سركش نازل شد انكار نمائيد ؟ ! .
منظور از « * ( الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ) * » اقوامى همچون قوم نوح و عاد و ثمود است .
در باره قوم تبع در نكات به خواست خدا بحث خواهيم كرد .
سپس بار ديگر به مساله معاد بازمىگردد و با استدلال لطيفى اين واقعيت را اثبات كرده ، مىگويد : « ما آسمانها و زمين و آنچه را در ميان اين دو است بيهوده و بىهدف نيافريديم » ( * ( وَما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما لاعِبِينَ ) * ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) « لاعب » از ماده « لعب » به گفته راغب به معنى عملى است كه بدون قصد صحيح انجام شود ، ضمنا بايد توجه داشت كه تثنيه در « ما بينهما » به خاطر اين است كه منظور جنس آسمان و زمين است .