[ سوره الدخان ‹ 44 › : آيات 34 تا 36 ]
إِنَّ هؤُلاءِ لَيَقُولُونَ ‹ 34 › إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الأُولى وَما نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ ‹ 35 › فَأْتُوا بِآبائِنا إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ‹ 36 ›
ترجمه :
34 - اينها ( مشركان ) مىگويند :
35 - مرگ ما جز همان مرگ اول نيست ( و هرگز زنده نخواهيم شد ) 36 - اگر راست مىگوئيد پدران ما را زنده كنيد ( تا گواهى دهند )
تفسير : جز همين مرگ چيزى در كار نيست !
بعد از ترسيم صحنه اى از زندگى فرعون و فرعونيان و عاقبت كفر و انكارشان در آيات گذشته ، بار ديگر سخن از مشركان به ميان مىآورد ، و ترديد آنها را در مساله معاد كه در آغاز سوره آمده بود به شكل ديگرى چنين بازگو مىكند :
« اينها چنين مىگويند » ( * ( إِنَّ هؤُلاءِ لَيَقُولُونَ ) * ) .
« مرگ ما جز همان مرگ اول نيست ، و ما هرگز بار ديگر زنده نخواهيم شد » ( * ( إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الأُولى ) * ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) در اينكه مرجع ضمير « هى » چيست ؟ بعضى از مفسران آن را به موتة برگرداندهاند ، كه از سياق كلام استفاده مىشود ، بنا بر اين معنى آيه چنين است ما الموتة الا موتتنا الاولى ( تفسير تبيان و مجمع البيان و كشاف ) در حالى كه بعضى ديگر مرجع ضمير را « عاقبة و نهاية » دانستهاند ، بنا بر اين معنى چنين است : ما عاقبة امرنا الا الموتة الاولى ( روح المعانى و الميزان ) البته از نظر نتيجه چندان تفاوتى در كار نيست .