منافات با آگاهى پيامبر ص از آن ندارد چرا كه او را به لوح محفوظ كه مكنون علم خدا است راه نيست ، امام به عوالم ديگر آگاهى دارد .
و به تعبير ديگر آنچه از آيات گذشته استفاده كرديم كه قرآن دو بار بر پيامبر ص نازل شده يك بار « نزول دفعى » در شب قدر ، و بار ديگر « نزول تدريجى » در طول 23 سال منافاتى با حديث فوق كه مىگويد در شب قدر بر بيت - المعمور نازل شد ندارد . چرا كه قلب پيغمبر از « بيت المعمور » آگاه است .
با توجه به آنچه در پاسخ اين سؤال گفته شد پاسخ سؤال ديگرى كه مىگويد : اگر قرآن در شب قدر نازل شده پس چگونه طبق روايات مشهور آغاز بعثت پيغمبر در 27 ماه رجب صورت گرفته است ؟ روشن گرديد .
زيرا نزول آن در ماه رمضان جنبه جمعى داشته ، در حالى كه نزول اولين آيات در 27 رجب مربوط به نزول تدريجى آن است و به اين ترتيب مشكلى از اين نظر پيش نمىآيد .
آيه بعد توصيف و توضيحى است براى شب قدر ، مىگويد : « شب قدر شبى است كه هر امرى از امور بر طبق حكمت الهيه تفصيل و تبيين مىشود » ( * ( فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ ) * ) .
تعبير به « يفرق » اشاره به اين است كه همه امور و مسائل سرنوشتساز در آن شب مقدر مىشود ، و تعبير به « حكيم » بيانگر استحكام اين تقدير الهى و تغيير ناپذيرى و حكيمانه بودن آن است ، منتها اين صفت در قرآن معمولا براى خدا ذكر مىشود ولى توصيف امور ديگر به آن از باب تاكيد است ( 1 ) .
اين بيان هماهنگ با روايات بسيارى است كه مىگويد در شب قدر مقدرات
هامش
( 1 ) در « الميزان » تفسير ديگرى براى اين آيه ذكر شده كه خلاصه اش اين است : امور اين جهان داراى دو مرحله است : مرحله اجمال و ابهام كه از آن تعبير به « حكيم » شده ، و مرحله تفصيل و كثرت كه از آن تعبير به « يفرق » شده است ( جلد 18 صفحه 140 ) .