سپس در توصيف دوم و سوم مىافزايد « او حكيم و عليم است » ( * ( وَهُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ ) * ) .
تمام كارهايش روى حساب و حكمت است ، و از همه چيز آگاه و با خبر ، و به اين ترتيب اعمال بندگان را به خوبى مىداند و بر طبق حكمتش آنها را پاداش و كيفر مىدهد .
در چهارمين و پنجمين توصيف از بركات فراوان و دائم وجود او و مالكيتش نسبت به آسمان و زمين سخن مىگويد و مىفرمايد : « پر بركت و زوال ناپذير است كسى كه مالك آسمانها و زمين و آنچه ميان آن دو است مىباشد » ( * ( وَتَبارَكَ الَّذِي لَه مُلْكُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَما بَيْنَهُما ) * ) .
« تبارك » از ماده « بركت » به معنى داشتن خير فراوان ، و يا ثبات و بقاء ، و يا هر دو است و در مورد خداوند هر دو صادق است چرا كه هم وجودش جاودانى و برقرار ، و هم سرچشمه خيرات فراوان است .
اصولا خير فراوان بدون ثبات مفهوم كاملى ندارد چرا كه خيرات و نيكيها هر قدر فراوان باشد اما موقت و زودگذر فراوان است .
و بالآخره در ششمين و هفتمين توصيف مىافزايد : « آگاهى از قيام قيامت مخصوص ذات او است ، و همگى به سوى او بازمىگرديد » ( * ( وَعِنْدَه عِلْمُ السَّاعَةِ وَإِلَيْه تُرْجَعُونَ ) * ) .
بنا بر اين اگر خير و بركتى مىخواهيد از او بخواهيد ، نه از بتها و سرنوشت شما در قيامت به دست او است ، و مرجع شما در آن روز تنها خدا است ، و بتها و معبودان ديگر هيچ نقشى در اين امور ندارند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 131
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣١