هيچگونه پيچيدگى ندارد ، و اين روش جالبى است كه در برابر افراد لجوج به كار مىرود ، مثل اينكه به شخصى كه از روى اشتباه مىگويد فلان كس از همه اعلم است در حالى كه هيچ علم و دانشى ندارد مىگوئيم : اگر او اعلم باشد اولين كسى كه از وى پيروى مىكند ما هستيم ، تا او در انديشه فرو رود و به فكر يافتن استدلالى بر مدعاى خويش بيفتد و بعدا كه سرش به سنگ خورد از خواب غفلت بيدار شود .
منتها در اينجا به دو نكته بايد توجه داشت :
نخست اينكه : عبادت همه جا به معنى پرستش نيست ، گاه نيز به معنى اطاعت و تعظيم و احترام مىآيد ، و در اينجا به همين معنى است ، زيرا به فرض محال كه خدا فرزندى داشته باشد دليلى بر پرستش آن فرزند وجود ندارد ، ولى چون به هر حال طبق اين فرض محال فرزند خدا است بايد مورد احترام و اطاعت قرار گيرد .
ديگر اينكه از نظر ادبيات عرب در اين گونه موارد معمولا كلمه « لو » به جاى « ان » به كار مىرود كه دليل بر محال بودن است اگر در آيه مورد بحث چنين كارى نشده تنها به خاطر مماشات و هماهنگى در سخن با طرف مقابل است .
به اين ترتيب پيغمبر اكرم ص براى اينكه آنها را مطمئن كند كه محال است خدا فرزندى داشته باشد مىگويد اگر او فرزندى داشت من قبل از شما او را محترم مىشمردم .
بعد از اين سخن به دليل روشنى بر نفى اين ادعاهاى واهى پرداخته ، مىفرمايد :
« منزه است پروردگار آسمانها و زمين ، پروردگار عرش از توصيفى كه آنها مىكنند » ( * ( سُبْحانَ رَبِّ السَّماواتِ وَالأَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ ) * ) .
كسى كه مالك و مدبر آسمانها و زمين است ، و پروردگار عرش عظيم مىباشد ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 128
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٨