اين تعبير زيبا كه اشاره روشنى به قدرت اوجگيرى در استدلال ، و سپس جمع و جور كردن و پايان دادن به بحث مىباشد نشان مىدهد كه بايد افرادى در اين ميدانها حضور يابند كه از تسلط كافى بر بحثهاى استدلالى برخوردار باشند ، مبادا ضعف منطق آنها به حساب ضعف مكتب آنها گذارده شود .
ج - آثار شوم مجادله باطل
درست است كه بحث و گفتگو كليد حل مشكلات مىباشد ، اما اين در صورتى است كه دو طرف بحث طالب حق و در جستجوى راه باشند ، و يا حد اقل اگر يك طرف از طريق لجاجت وارد مىشود طرف مقابل در فكر احقاق حق و رسيدن به واقع باشد ، اما هر گاه گفتگو در ميان كسانى روى دهد كه هر كدام براى خودخواهى و اظهار تفوق بر ديگرى ، و به كرسى نشاندن حرف خويش به ستيزه و جنجال برخيزد نتيجه اى جز دور شدن از حق ، تاريكى دل ، ريشه دار شدن خصومتها و كينهها نخواهد داشت .
و به همين دليل در روايات اسلامى از مراء و مجادله به باطل نهى شده است ، و اشارات پر معنايى به ضررهاى اين نوع مجادلات در اين روايات وارد شده .
در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم :
من ضن بعرضه فليدع المراء :
« هر كس به آبروى خويش علاقمند است مجادله و ستيزه جويى را ترك كند » ( 1 ) .
زيرا در اين گونه مباحثات كار تدريجا به بىحرمتى و توهين و حتى دشنام و انواع سخنان زشت و ركيك و نسبتهاى ناروا مىرسد .
در حديث ديگرى از همان امام ع مىخوانيم :
اياكم و المراء و الخصومه فانهما يمرضان القلوب على الاخوان ، و ينبت عليهما النفاق ! :
« از مجادله
هامش
( 1 ) « نهج البلاغه » كلمات قصار كلمه 362 .