مقابل و گفتگو براى غلبه بر او به كار رفته .
« مراء » ( بر وزن حجاب ) به معنى گفتگو كردن در چيزى است كه در آن « مريه » ( شك ) وجود دارد .
و « خصومت » و « مخاصمه » در اصل به معنى گلاويز شدن دو نفر به يكديگر كه هر كدام پهلوى ديگرى را بگيرد آمده سپس به گفتگوها و مشاجرات لفظى اطلاق گرديده است .
به گفته مرحوم علامه مجلسى در « بحار الانوار » « جدال » و « مراء » بيشتر در مسائل علمى به كار مىرود در حالى كه « مخاصمه » در امور دنيوى است .
و نيز گاهى تفاوت ميان جدال و مراء را چنين مىگذارند كه در « مراء » هدف اظهار فضل و كمال است ، و در « جدال » تحقير و عاجز كردن طرف مقابل .
گاه گفتهاند : « جدال » در مسائل علمى است و « مراء » اعم از آن است .
و گاه گفتهاند : « مراء » جنبه دفاعى در مقابل حملات خصم دارد ولى « جدال » اعم از دفاعى و تهاجمى است ( 1 ) .
ب - جدال حق و باطل
گفتيم از موارد استعمال اين لفظ مخصوصا در قرآن مجيد به خوبى استفاده مىشود كه جدال مفهوم وسيعى دارد ، و هر نوع بحث و گفتگوى طرفين را شامل مىشود ، خواه به حق باشد يا به باطل ، در آيه 125 سوره نحل مىخوانيم كه خداوند به پيامبر اسلام دستور مىدهد : وَجادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ : « با آنها به روشى كه نيكوتر است مجادله و گفتگو كن » و در مورد ابراهيم در آيه 74 هود مىخوانيم : فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْراهِيمَ الرَّوْعُ وَجاءَتْه الْبُشْرى يُجادِلُنا فِي قَوْمِ لُوطٍ : « هنگامى كه وحشت ابراهيم زائل شد و بشارت تولد فرزند به او رسيد براى تاخير مجازات قوم لوط با ما به گفتگو و مجادله پرداخت » اينها از
هامش
( 1 ) بحار الانوار جلد 73 صفحه 399 .