زد و آن مساله ساختن برج بلند براى صعود به آسمانها و آگاهى از خداى موسى بود ! چنان كه در آيات مورد بحث مىخوانيم :
« فرعون گفت : اى هامان ! براى من بناى مرتفعى بساز شايد با وسائل و اسبابى مجهز شوم » ( * ( وَقالَ فِرْعَوْنُ يا هامانُ ابْنِ لِي صَرْحاً لَعَلِّي أَبْلُغُ الأَسْبابَ ) * ) .
« اسبابى كه مرا به آسمانها برساند تا از خداى موسى آگاه شوم ، هر چند گمان مىكنم او دروغگو باشد » ( * ( أَسْبابَ السَّماواتِ فَأَطَّلِعَ إِلى إِله مُوسى وَإِنِّي لأَظُنُّه كاذِباً ) * ) .
آرى « اين چنين اعمال بد فرعون در نظرش زينت داده شده بود و او را از راه حق باز داشت » ( * ( كَذلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوءُ عَمَلِه وَصُدَّ عَنِ السَّبِيلِ ) * ) .
« اما توطئه و مكر فرعون جز به زيان و نابودى نمىانجامد » ( * ( وَما كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فِي تَبابٍ ) * ) .
« صرح » در اصل به معنى وضوح و روشنى و « تصريح » به معنى آشكار نمودن ، سپس به بناهاى بلند و به قصرهاى زيبا و مرتفع اين كلمه اطلاق شده ، چرا كه كاملا واضح و روشن و آشكار است ، بسيارى از مفسران و ارباب لغت به اين معنى تصريح كردهاند .
و « تباب » به معنى خسارت و هلاكت است .
نخستين چيزى كه در اينجا به نظر مىرسد اين است كه هدف فرعون از اين كار چه بود ؟
آيا او واقعا در اين حد از حماقت بود كه فكر مىكرد خداى موسى ع در آسمان است و به فرض كه در آسمان باشد با ساختن يك بناى بلند كه در مقابل كوههاى سطح زمين ارتفاع بسيار ناچيزى دارد مىتواند به آسمان برود ؟ ! اين مساله بسيار بعيد به نظر مىرسد ، چرا كه فرعون با تمام غرور و تكبرى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 102
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٢