تكميل بحثهاى گذشته حلقههاى توحيد و معاد را با ذكر دلائل « نبوت » تكامل بخشد .
نخست مىگويد : « خداوند بهترين حديث و نيكوترين سخن را نازل كرده است » ( * ( اللَّه نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ ) * ) .
سپس به شرح مزاياى قرآن پرداخته و ضمن بيان سه توصيف امتيازات بزرگ اين كتاب آسمانى را شرح مىدهد نخست مىگويد :
« كتابى است كه آياتش هماهنگ و همصدا ، و از نظر لطف و زيبايى و عمق بيان همانند يكديگر است » ( * ( كِتاباً مُتَشابِهاً ) * ) .
منظور از « متشابه » در اينجا كلامى است كه قسمتهاى مختلف آن با يكديگر همرنگ و هماهنگ مىباشد ، هيچگونه تضاد و اختلافى در ميان آن نيست ، خوب و بد ندارد ، بلكه يكى از يكى بهتر است .
اين درست بر خلاف كلمات انسانها است كه هر قدر در آن دقت شود هنگامى كه گسترده و وسيع گردد خواه ناخواه اختلافات و تناقضها و تضادهايى در آن پيدا مىشود ، بعضى در اوج زيبايى است ، و بعضى كاملا عادى و معمولى ، بررسى آثار نويسندگان معروف و بزرگ اعم از نثر و نظم نيز گواه زنده اين مطلب است .
اما كلام خدا قرآن مجيد اينچنين نيست ، انسجام فوق العاده و همبستگى مفاهيم و فصاحت و بلاغت بىنظيرى كه در همه آياتش حاكم است گواهى مىدهد كه از كلام انسانها نيست .
سپس مىافزايد ويژگى ديگر اين كتاب اين است كه « مكرر است » ( * ( مَثانِيَ ) * ) .
اين تعبير ممكن است اشاره به تكرار مباحث مختلف داستانها ، سرگذشتها ، مواعظ و اندرزها بوده باشد ، اما تكرارى كه هرگز ملالتآور نيست ، بلكه شوقانگيز است و نشاطآفرين ، و اين يكى از اصول مهم فصاحت است كه انسان به هنگام
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 432
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٢