باشد ، و عمل صالح و فساد در ارض ناظر به جنبههاى اجتماعى .
ولى تاكيد مناسبتر به نظر مىرسد .
2 - اين آيات ناظر به كيست ؟
در روايتى در تفسير اين آيات مىخوانيم : * ( الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ ) * :
به امير مؤمنان على ع و يارانش اشاره مىكند ، در حالى كه : « * ( كَالْمُفْسِدِينَ فِي الأَرْضِ ) * » : اشاره به مخالفان آنها است ( 1 ) .
در حديث ديگرى كه « ابن عساكر » از « ابن عباس » نقل كرده ، آمده است كه منظور از « * ( الَّذِينَ آمَنُوا ) * » « على » ع و « حمزه » و « عبيده » هستند كه در ميدان بدر در مقابل « عتبه » و « وليد » و « شيبه » از سپاه شرك قرار گرفتند ( و با آنها پيكار تن به تن كردند و بر آنها غالب شدند ) و منظور از « * ( كَالْمُفْسِدِينَ فِي الأَرْضِ ) * » سه نفر نامبرده كه از لشكر كفر و شرك است كه در برابر آنها قرار گرفتهاند ( 2 ) .
روشن است كه معنى اين روايات انحصار مفهوم آيه در افراد خاصى نيست ، بلكه بيان شان نزول يا مصداقهاى روشن و بارز اين آيه است .
هامش
( 1 ) تفسير « نور الثقلين » جلد 4 صفحه 453 ( حديث 37 ) .
( 2 ) تفسير « روح المعانى » جلد 23 صفحه 171 .