مىفرمايد ، اين خود جزا و پاداش بزرگى است ، و اين مهمترين مژده اى بود كه خداوند به ابراهيم داد ، سپس مساله « فدا كردن ذبح عظيم » و « جاودان ماندن نام و سنت او » و « درود فرستادن خدا بر او » را كه سه موهبت بزرگ ديگر است مطرح كرده و آن را به عنوان پاداش نيكوكاران معرفى مىكند .
نكتهها :
1 - ذبيح اللَّه كيست ؟
در اينكه كدام يك از فرزندان ابراهيم ( اسماعيل يا اسحاق ) به قربانگاه برده شد و لقب ذبيح اللَّه يافت ؟ در ميان مفسران سخت گفتگو است ، گروهى « اسحاق » را « ذبيح » مىدانند ، و جمعى « اسماعيل » را ، نظر اول را بسيارى از مفسران اهل سنت و نظر دوم را مفسران شيعه برگزيدهاند .
اما آنچه با ظواهر آيات مختلف قرآن هماهنگ است اين است كه ذبيح « اسماعيل » بوده است ، زيرا :
اولا : در يك جا مىخوانيم : * ( وَبَشَّرْناه بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ ) * : « ما او را بشارت به اسحاق داديم كه پيامبرى بود از صالحان » ( صافات 112 ) .
اين تعبير به خوبى نشان مىدهد كه خداوند بشارت به تولد اسحاق را بعد از اين ماجرا و به خاطر فداكاريهاى ابراهيم به او داد ، بنا بر اين ماجراى ذبح مربوط به او نبود .
بعلاوه هنگامى كه خداوند نبوت كسى را بشارت مىدهد ، مفهومش اين است كه زنده مىماند ، و اين با مساله ذبح در كودكى سازگار نيست .
ثانيا : در آيه 71 سوره هود مىخوانيم : فَبَشَّرْناها بِإِسْحاقَ وَمِنْ وَراءِ إِسْحاقَ يَعْقُوبَ : « ما او را به تولد اسحاق بشارت داديم و نيز به تولد يعقوب بعد از اسحاق » اين آيه نشان مىدهد كه ابراهيم مطمئن بود اسحاق مىماند و فرزندى