( اسيران خدا در زمين ) ذكر شدهاند ( 1 ) .
به هر حال جمله « ا فلا يعقلون » هشدار عجيبى در اين زمينه مىدهد ، و به انسانها مىگويد : اگر اين قدرت و توانايى كه داريد عاريتى نبود به اين آسانى از شما گرفته نمىشد ، بدانيد دست قدرت ديگرى بالاى سر شماست كه بر هر چيز تواناست .
تا به آن مرحله نرسيدهايد خود را دريابيد ، و پيش از آنكه نشاط و زيبايى به پژمردگى مبدل گردد از اين چمن گلها بچينيد ، و توشه راه طولانى آخرت را از اين جهان برگيريد ، كه در فصل ناتوانى و پيرى و درماندگى هيچكارى از شما ساخته نيست ! و لذا يكى از پنج چيزى را كه پيامبر ص به ابو ذر توصيه فرمود همين بود كه دوران جوانى را قبل از پيرى غنيمت بشمار :
اغتنم خمسا قبل خمس : شبابك قبل هرمك ، صحتك قبل سقمك ، و غناك قبل فقرك ، و فراغك قبل شغلك و حياتك قبل موتك :
« پنج چيز را قبل از پنج چيز غنيمت بشمر ، جوانيت را قبل از پيرى ، و سلامتت را قبل از بيمارى ، و بىنيازيت را قبل از فقر ، و زندگيت قبل از مرگ ، و فراغت خاطر را قبل از گرفتارى » ( 2 ) .
يا به گفته شاعر :
چنين گفت روزى به پيرى جوانى
كه چون است با پيريت زندگانى ؟
بگفتا در اين نامه حرفى است مبهم
كه معنيش جز وقت پيرى ندانى !
تو به كز توانايى خويش گويى
چه مىپرسى از دوره ناتوانى
متاعى كه من رايگان دادم از كف
تو گر مىتوانى مده رايگانى !
هامش
( 1 ) اين جمله در حديث نبوى ( سفينه ماده عمر ) آمده است ، در حالى كه در بعضى ديگر از روايات نود سال ذكر شده است .
( 2 ) بحار جلد 77 صفحه 77 .