به علاوه حركت اين كشتيها در دل اوقيانوسها بىشباهت به حركت كواكب آسمان در اقيانوس فضا نيست .
لذا نخست مىفرمايد « اين نيز براى آنها آيت و نشانه اى است از عظمت پروردگار كه ما فرزندانشان را در كشتيهايى كه مملو از وسائل زندگى است حمل كرديم » ( * ( وَآيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ ) * ) .
ضمير « لهم » نه تنها به مشركان مكه بلكه به همه عباد و بندگان خدا باز مىگردد كه در آيات گذشته از آنها سخن در ميان بود .
« ذريه » چنان كه « راغب » در « مفردات » آورده : در اصل به معنى فرزندان كوچك است هر چند گاهى در تعبيرات متعارف به همه فرزندان ، اعم از كوچك و بزرگ ، اطلاق مىشود ، اين كلمه هم به معنى مفرد استعمال مىشود و هم معنى جمع .
و اينكه مىگويد : ما فرزندان آنها ( يا فرزندان كوچك آنها را ) بر اين كشتيها حمل كرديم بىآنكه از خودشان سخنى بگويد شايد به اين مناسبت است كه فرزندان نياز بيشترى به اين مركب را هوار دارند ، چرا كه بزرگترها براى پياده روى و پيمودن سواحل درياها آماده ترند .
از اين گذشته اين تعبير براى تحريك عواطف آنها مناسبتر مىباشد .
تعبير به « مشحون » ( پر ) اشاره به اين است كه نه تنها خودشان بر كشتى سوار مىشوند بلكه مال التجاره و وسائل مورد نياز آنها نيز با آن حمل و نقل مىگردد .
و اينكه بعضى « فلك » را در آيه فوق به خصوص كشتى نوح تفسير كردهاند و « ذريه » را به معنى آباء و پدران ( از ماده « ذرأ » به معنى آفرينش ) تفسير بعيدى به نظر مىرسد ، مگر اينكه منظور بيان يك مصداق روشن بوده باشد .
به هر حال حركت كشتيها كه بزرگترين و مهمترين وسيله حمل و نقل بشر مىباشد ، و كارى كه از آنها ساخته است هزاران برابر مركبهاى ديگر است ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 394
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٤