اين روايات چنان كه بارها گفتهايم بيان مصاديق روشن و درجه اول است ، و مانع از آن نخواهد بود كه علما و دانشمندان امت ، و صالحان و شهدايى كه در طريق پاسدارى از اين كتاب آسمانى و تداوم بخشيدن به دستورات آن تلاش و كوشش كردند ، در عنوان « * ( الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا ) * » ( بندگان برگزيده خداوند ) داخل باشند .
سپس به يك تقسيم بندى مهم در اين زمينه پرداخته ، مىگويد :
« از ميان آنها عده اى به خويشتن ستم كردند ، و گروهى راه ميانه را در پيش گرفتند ، و گروهى به فرمان خدا در نيكيها بر ديگران پيشى گرفتند ، و اين فضيلت بزرگى است » ( * ( فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِه وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّه ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ ) * ) .
ظاهر آيه اين است كه اين گروههاى سه گانه در ميان « برگزيدگان خداوند » كه وارثان و حاملان كتاب الهى هستند مىباشند .
به تعبير روشنتر : خداوند پاسدارى اين كتاب آسمانى را بعد از پيامبرش بر عهده اين امت گذاشته ، امتى كه برگزيده خدا است ، ولى در ميان اين امت گروههاى مختلفى يافت مىشود : بعضى به وظيفه بزرگ خود در پاسدارى از اين كتاب و عمل به احكامش كوتاهى كرده ، و در حقيقت بر خويشتن ستم نمودند ، اينها مصداق « ظالم لنفسه » مىباشند .
گروهى ديگر تا حد زيادى به اين وظيفه پاسدارى و عمل به كتاب قيام نمودهاند ، هر چند لغزشها و نارساييهايى در كار خود نيز داشتهاند ، اينها مصداق « مقتصد » ( ميانه رو ) مىباشند .
و بالآخره گروه ممتازى وظائف سنگين خود را به نحو احسن انجام داده ، و در اين ميدان مسابقه بزرگ بر همگان پيشى گرفتهاند ، اين گروه پيشرو همانها هستند كه در آيه فوق از آنها به عنوان « * ( سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّه ) * »
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 261
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦١