دامانش دراز نمىشود .
اين نكته نيز قابل توجه است كه « تبور » از ماده « بوار » به معنى شدت كسادى است ، و از آنجا كه شدت كسادى باعث فساد مىشود « بوار » به معنى هلاكت آمده ، به اين ترتيب « تجارت خالى از بوار » تجارتى است كه نه كساد دارد و نه فساد ! در حديث جالبى چنين آمده : « مردى خدمت رسول خدا عرض كرد : چرا من مرگ را دوست ندارم ؟ ! فرمود : آيا مال و ثروتى دارى ؟ عرض كرد آرى .
فرمود : آن را پيش از خودت بفرست ، عرض كرد نمىتوانم ! فرمود :
ان قلب الرجل مع ماله ان قدمه احب ان يلحق به ، و ان اخره احب ان يتأخر معه :
« قلب انسان همراه اموال او است ، اگر آن را پيش از خود بفرستد ، دوست دارد به آن ملحق شود ، و اگر آن را نگهدارد دوست دارد همراه آن بماند » ! ( 1 ) .
اين حديث در حقيقت روح آيه فوق را منعكس ساخته ، زيرا مىگويد آنها كه نماز را برپا مىدارند و انفاق در راه خدا مىكنند اميد و علاقه به سراى ديگر دارند ، چرا كه نيكها را قبل از خود فرستادهاند و مايلند به آن ملحق شوند .
آخرين آيه مورد بحث هدف اين مؤمنان راستين را چنين بيان مىكند :
« آنها اين اعمال صالح را انجام مىدهند تا خداوند اجر و پاداششان را به طور كامل بپردازد ، و از فضلش بر آنها بيفزايد كه او آمرزنده و شكور است »
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 8 صفحه 407 ذيل آيات مورد بحث .