كه آنها را مىشكافند ( و به هر طرف پيش مىروند ) تا از فضل خداوند بهره گيريد و شايد شكر ( نعمتهاى او را ) بجا آوريد .
تفسير :
درياى آب شيرين و شور يكسان نيستند !
با توجه به اينكه در آيات گذشته سخن از مساله توحيد و معاد و صفات خدا در ميان بود ، در آيات مورد بحث نيز بخش ديگرى از آيات انفسى و آفاقى را كه دليل بر قدرت خدا از يك سو ، و علم او از سوى ديگر ، و مساله امكان معاد از سوى سوم است شرح مىدهد :
نخست به آفرينش انسان در مراحل مختلف اشاره كرده مىگويد : « خداوند شما را از خاك آفريد » ( * ( وَاللَّه خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ) * ) .
« سپس از نطفه » ( * ( ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ) * ) .
« بعد از آن شما را به صورت همسران يكديگر در آورد » ( * ( ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْواجاً ) * ) .
اين سه مرحله از مراحل آفرينش انسان است خاك ، و نطفه ، و مرحله زوجيت .
مسلم است كه انسان از خاك است هم از اين نظر كه جد انسانها ، آدم از خاك آفريده شده ، و هم از اين نظر كه تمام موادى كه جسم انسان را تشكيل مىدهد و يا انسان از آن تغذيه مىكند ، و يا نطفه او از آن منعقد مىشود همه سرانجام به موادى كه در خاكها نهفته است منتهى مىشود .
بعضى احتمال دادهاند كه آفرينش از خاك تنها اشاره به آفرينش نخستين است ، اما آفرينش از نطفه اشاره به مراحل بعد است كه اولى مرحله خلقت اجمالى انسانهاست ( چرا كه وجود همه در وجود آدم خلاصه شده بود ) و دومى مرحله تفضيلى است كه آنها را از يكديگر جدا مىسازد .