( * ( وَالَّذِينَ يَسْعَوْنَ فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ فِي الْعَذابِ مُحْضَرُونَ ) * ) .
آنها همان كسانى هستند كه با استفاده از اموال و اولاد و نفرات خود به تكذيب انبياء پرداختهاند و به وسوسه خلق خدا مشغول شدند و آن چنان مغرور بودند كه گمان مىكردند از چنگال عذاب الهى مىگريزند ، ولى همگى به فرمان خدا در دل آتش سوزان دوزخ احضار مىشوند .
جمله « * ( أُولئِكَ فِي الْعَذابِ مُحْضَرُونَ ) * » چون سخنى از زمان آينده در آن نيست ، ممكن است اشاره به اين معنى باشد كه آنها هم اكنون نيز گرفتار عذابند ، چه عذابى برتر از اين زندانى كه با مال و اولاد براى خود ساختهاند ؟ ! اين احتمال نيز وجود دارد كه تعبير فوق به خاطر آن باشد كه اين وعده الهى چنان مسلم است كه گويى الان در آن قرار دارند ، همان گونه كه در جمله « فهم * ( فِي الْغُرُفاتِ آمِنُونَ ) * » آمده است .
تعبير به « * ( مُعاجِزِينَ ) * » به طورى كه بعضى از ارباب لغت گفتهاند به معنى اين است كه آنها چنين مىپندارند كه مىتوانند از حوزه قدرت خدا و مجازاتش فرار كنند ، در حالى كه اين پندارى باطل و بىاساس است ( 1 ) .
نكتهها : ارزيابى ارزشها !
مساله مهم در زندگانى فرد و جامعهها مساله معيارهاى سنجش ، و نظام ارزشى حاكم بر فرهنگ آن جامعه است .
زيرا تمام حركتها در زندگى فرد و جمع از همين نظام ارزشى سرچشمه
هامش
( 1 ) « لسان العرب » و « مفردات راغب » « معاجزين » را به معنى « ظانين انهم يعجزون اللَّه » تفسير كردهاند و در حقيقت شبيه تعبير « يخادعون اللَّه و رسوله » كه در آيه 9 سوره بقره است ، زيرا باب مفاعله گاه به اين معنا مىآيد .