را فراهم مىسازد .
در آخرين آيه اين سوره به تناسب بحثى كه پيرامون روز رستاخيز در آيه قبل به ميان آمد ، سخن از علومى به ميان مىآورد كه مخصوص پروردگار است مىگويد : « آگاهى بر زمان قيام قيامت مخصوص خدا است » ( * ( إِنَّ اللَّه عِنْدَه عِلْمُ السَّاعَةِ ) * ) .
« و او است كه باران را نازل مىكند » و از تمام جزئيات نزول آن آگاه است ( * ( وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ ) * ) .
و نيز « او است كه از فرزندانى كه در رحم مادرانند ( با تمام مشخصات آنها ) آگاه است » ( * ( وَيَعْلَمُ ما فِي الأَرْحامِ ) * ) .
و « هيچكس نمىداند فردا چه مىكند » ( * ( وَما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً ) * ) .
« و هيچكس نمىداند در چه سرزمينى مىميرد » ؟ ( * ( وَما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ ) * ) .
« خداوند عالم و آگاه است » ( * ( إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ خَبِيرٌ ) * ) .
گويى مجموع اين آيه پاسخ به سؤالى است كه در زمينه قيامت مطرح مىشود همان سؤالى كه بارها مشركان قريش از پيامبر ص كردند و گفتند : مَتى هُوَ :
« روز قيامت كى خواهد بود » ( اسراء - 51 ) .
قرآن در پاسخ آنان مىگويد : هيچكس جز خدا ، از لحظه قيام قيامت آگاه نيست و طبق صريح آيات ديگر ، خداوند اين علم را از همه مخفى داشته است إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها : « قيامت خواهد آمد و من مىخواهم آن را پنهان سازم » ( طه - 15 ) .
تا هرگز غرور و غفلت دامان افراد را نگيرد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 93
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٩٣