اين ديوانه واقعى است اما آنكه ديديد بيمار است « ! ( 1 )
2 - آداب سخن گفتن
در اندرزهاى لقمان اشاره اى به آداب سخن گفتن شده بود ، و در اسلام باب وسيعى براى اين مساله گشوده شده ، از جمله اينكه :
تا سخن گفتن ضرورتى نداشته باشد سكوت از آن بهتر است .
چنان كه در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم :
السكوت راحة للعقل : « سكوت مايه آرامش فكر است » .
و در حديثى از امام على بن موسى الرضا ع آمده است
من علامات الفقه :
العلم و الحلم و الصمت ، ان الصمت باب من ابواب الحكمه : « از نشانههاى فهم و عقل ، داشتن آگاهى و بردبارى و سكوت است ، سكوت درى از درهاى حكمت است » .
ولى البته در روايات ديگر تاكيد شده است ، « در مواردى كه سخن گفتن لازم است مؤمن بايد هرگز سكوت نكند » « پيامبران به سخن گفتن دعوت شدند نه به سكوت » ، « وسيله رسيدن به بهشت و رهايى از دوزخ ، سخن گفتن به موقع است » .
3 - آداب معاشرت
آن قدر كه در روايات اسلامى وسيله پيامبر ص و ائمه اهل بيت ع به مساله تواضع و حسن خلق و ملاطفت در برخوردها و ترك خشونت در معاشرت ، اهميت داده شده است به كمتر چيزى اهميت داده شده .
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » ج 76 صفحه 57 .
( 2 و 3 و 4 ) وسائل جلد 8 صفحه 532 .