از جمله در حديثى از پيغمبر گرامى اسلام ص مىخوانيم :
اذا ايقظ الرجل اهله من الليل فتوضئا و صليا كتبا من الذاكرين اللَّه كثيرا و الذاكرات
« هنگامى كه مرد همسرش را شبانگاه بيدار كند و هر دو وضو بگيرند و نماز ( شب ) بخوانند از مردان و زنانى خواهند بود كه بسيار ياد خدا مىكنند » ( 1 ) .
و در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم : « هر كس تسبيح فاطمه زهرا ع را در شب بگويد ، مشمول اين آيه است » ( 2 ) .
بعضى از مفسران گفتهاند : « ذكر كثير » آن است كه در حال قيام و قعود به هنگامى كه به بستر مىرود ياد خدا كند .
اما به هر حال ذكر نشانه فكر است ، و فكر مقدمه عمل ، هدف هرگز ذكر خالى از فكر و عمل نيست .
در پايان آيه ، پاداش بزرگ اين گروه از مردان و زنانى را كه داراى ويژگيهاى دهگانه فوق هستند چنين بيان مىكند : « خداوند براى آنها مغفرت و پاداش عظيمى فراهم ساخته است » ( * ( أَعَدَّ اللَّه لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً ) * ) .
نخست با آب مغفرت گناهان آنها را كه موجب آلودگى روح و جان آنها است مىشويد ، سپس پاداش عظيمى كه عظمتش را جز او كسى نمىداند در اختيارشان مىنهد ، در واقع يكى از اين دو جنبه نفى ناملايمات دارد و ديگر جلب ملايمات .
تعبير به « اجرا » خود دليل بر عظمت آن است ، و توصيف آن با وصف « عظيم » تاكيدى بر اين عظمت است ، و مطلق بودن اين عظمت ، دليل ديگرى است بر وسعت دامنه آن ، بديهى است چيزى را كه خداوند بزرگ ، بزرگ بشمرد فوق العاده عظمت دارد .
اين نكته نيز قابل توجه است كه جمله « اعد » ( آماده كرده است ) با فعل
هامش
( 1 ) تفسير « مجمع البيان » و تفسير « قرطبى » ذيل آيه مورد بحث .
( 2 ) « مجمع البيان » ذيل آيه مورد بحث .