* ( أَرْضَهُمْ وَدِيارَهُمْ ) * ) .
اين چند جمله فشرده اى از تمام نتائج غزوه « بنى قريظه » است كه گروهى از اين خيانتكاران به دست مسلمانان كشته شدند ، و گروهى به اسارت در آمدند و غنائم فراوانى از جمله زمينها و خانه و اموالشان به مسلمانان رسيد .
تعبير به « ارث » از اين غنائم به خاطر آنست كه مسلمانان زحمت چندانى براى آن نكشيدند ، و به آسانى آن همه غنيمت كه نتيجه ساليان دراز ظلم و بيدادگرى يهود و استثمار آنها در مدينه بود به دست مسلمين افتاد .
و در پايان آيه مىفرمايد : « همچنين زمينى در اختيار شما قرار داد كه هرگز در آن گام ننهاده بوديد » ( * ( وَأَرْضاً لَمْ تَطَؤُها ) * ) .
« و خداوند بر هر چيزى قادر و توانا است » ( * ( وَكانَ اللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيراً ) * ) .
در اينكه منظور از « * ( أَرْضاً لَمْ تَطَؤُها ) * » كدام سرزمين است ؟ در ميان مفسران گفتگو است :
بعضى آن را اشاره به سرزمين « خيبر » دانستهاند كه بعدا به دست مسلمانان فتح شد .
بعضى اشاره به سرزمين مكه .
بعضى آن را سرزمين « روم » و « ايران » مىدانند .
و بعضى آن را اشاره به تمام سرزمينهايى مىدانند كه از آن روز به بعد تا روز قيامت در قلمرو مسلمين قرار گرفت .
ولى هيچيك از اين احتمالات با ظاهر آيه سازگار نيست ، چرا كه آيه به قرينه فعل ماضى كه در آن آمده ( اورثكم ) شاهد بر اين است كه اين زمين در همين ماجراى جنگ بنى قريظه به تصرف مسلمين در آمد ، بعلاوه سرزمين مكه كه يكى از تفاسير است سرزمينى نبود كه مسلمانان در آن گام ننهاده باشند در حالى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 271
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧١