اين تفسير را « ابن عباس » طبق نقل در المنثور از « پيامبر اسلام » ص نقل كرده ، و در « امالى » شيخ نيز از « امام صادق » ع نقل شده است ( 1 ) .
اما در بيشتر روايات و كلمات مفسران ، به برخاستن از بستر و براى اداء نماز شب تفسير شده است .
در روايتى از امام باقر ع چنين مىخوانيم كه به يكى از يارانش فرمود :
أ لا اخبرك بالاسلام اصله و فرعه و ذروة سنامه :
« آيا ريشه و شاخه و بلندترين قله اسلام را به تو معرفى كنم ؟ .
راوى عرض كرد بفرمائيد : فدايت شوم .
فرمود :
اما اصله الصلاة ، و فرعه الزكاة ، و ذروة سنامه الجهاد ! :
ريشه اش نماز است و شاخه اش زكات ، و قله مرتفعش جهاد است » .
سپس افزود : اگر بخواهى تمام ابواب خير را به تو معرفى كنم .
راوى مىگويد : بفرمائيد فدايت شوم .
امام فرمود :
الصوم جنة ، و الصدقة تذهب بالخطيئة ، و قيام الرجل فى جوف الليل بذكر اللَّه ، ثم قرأ « * ( تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ ) * » :
« روزه سپرى است در مقابل آتش و صدقه محو كننده گناه است ، و بر خاستن انسان در دل شب او را به ياد خدا مىاندازد ، سپس آيه * ( تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ ) * را تلاوت فرمود ( 2 ) .
در تفسير « مجمع البيان » از « معاذ بن جبل » چنين نقل شده كه در غزوه « تبوك » در خدمت رسول خدا ص بودم ، گرما همه را سخت ناراحت كرده بود
هامش
( 1 ) « در المنثور » و « امالى شيخ » طبق « تفسير الميزان » جلد 16 صفحه 283 .
( 2 ) « اصول كافى » جلد 2 باب « دعائم الاسلام » حديث 15 صفحه 20 ، و مدرك قبل .